|
Written by Wëdôwizna Region
|
Z ksi膮偶ki
Dzëczé gãsë. Antologiô kaszëbsczi pòezji (do 1990 r.)
przërëchtowalë
R贸man Drzé偶d偶贸n, Grégòr Jarosz Schramke
Wëdôwizna Region, Gdiniô 2004
ISBN 83-89178-55-9
Sztefan Apòlinari Bieszk
[Stefan Apolinary Bieszk]
(1895-1964)
Ùrodzy艂 sã 23 lëpi艅ca 1895 r. we Fribùrgù (Badeniô). Jegò òjc (rodã z Kòleczkòwa) bé艂 lubòtnikã kaszëbiznë, temù té偶 dod贸m Bieszk贸w na cëzënie stô艂 sã môlã zé艅dzeni贸w emigracji ë sztudér贸w z Pòmòrzégò (ù Bieszk贸w biwelë m. jin. J. Kôrnowsczi ë ks. L. Heyke). Pò spòdleczny szkòle m艂odi Bieszk nôpierwi ùczi艂 sã w jezuicczim gimnazjum w Feldkirch (Austriô), a p贸zni we Fribùrgù. Tam té偶, w 1915 r. zdô艂 maturã ë zacz膮艂 sztudia na klasyczny filologii. W 1917 r. òstô艂 pòwò艂贸ny do niemiecczi armii. W 1920 r. przëjachô艂 do Pòlsczi, ë jesz w tim samim rokù nalôz艂 sã na fronce wòjnë pòlskò-rusczi. W 1923 r. B. skù艅czi艂 klasyczn膮 filologiã na Pòzna艅sczim Ùniwersytece ë pòdj膮艂 sã robòtë jakno szk贸lny òd 艂acëznë ë greczëznë w gimnazjum w Chòjnicach. Spar艂ãczi艂 sã ze Zrzeszi艅cama ë stô艂 sã przédnym jideòlogã tegò karna. W 1934 r. w艂adze przenios艂ë gò do Zamòsca. Wr贸cy艂 stamt膮dka w 1937 r. ë zamieszkô艂 w Che艂mnie.
Òb czas 2. swiatowi wòjnë B. robi艂 w Rëpinie ë Che艂mnie. Mùszô艂 przëj膮c niemieck膮 nôrodn膮 lëstã, co sprawi艂o, 偶e w 1944 r. òstô艂 pòwò艂贸ny do wòjnowi marinarczi (stacjonowô艂 w Niderlandach).
Pò wòjnie B. mieszkô艂 w Che艂mnie, dze robi艂 w gimnazjum. Ùczi艂 té偶 艂acëznë w Wë偶szim Dëchòwnym Seminarium w Pelplinie. Baro aktiwny bé艂 na kaszëbsczim g贸nie, za co w 1950 r. òstô艂 przenios艂i do szkò艂ë w Lipnie, dze bé艂 szk贸lnym òd religii, a w 1952 r. dostô艂 zakôz robòtë w pa艅stwòwëch szkò艂ach. W 1954 r. ùczi艂 w seminarium w Pelplinie. W ny ùczebni, w czerwi艅cu tegò rokù, òstô艂 aresztow贸ny za „szkalowanie przyw贸dc贸w kraj贸w socjalistycznych”. S膮d skôzô艂 wnenczas B. na 14 mies膮dz贸w sôdzë. B., temù 偶e bé艂 chòri, òstô艂 pò 7 mies膮dzach wëpùszczony (ùkòrã òdsedzëwô艂 w Gdu艅skù), a tej wr贸cy艂 do Che艂mna.
W 1956 r. wesp贸艂dzejô艂 kòl zak艂ôdaniô Kaszëbsczégò Zrzeszeniô.
Slédné mies膮dze 偶ëcégò B. mieszkô艂 kòle c贸rczi w Torniu. Ùmar艂 18 lëpi艅ca 1964 r. w Charzikòwach. Pòchòw贸ny òstô艂 w Che艂mnie.
Wiérztë B. drëkow贸né bë艂ë w cz膮dnikach m.jin. Litery, Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Teka Pomorska ë antologiach m.jin. L. Roppla Ma jesma od morza (1963), L. Roppla Wyb贸r wsp贸艂czesnej poezji kaszubskiej (1963), J. Szczawieja Antologia wsp贸艂czesnej poezji ludowej (1967), F. Neureitera Kaschubische Anthologie (1973), a czile jego kolad贸w nalaz艂o sa w zbiérku Kaszëbsczié kol臋dë a godowé spiéwë (1982).
W 1975 r. Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëda艂o zbiérk B. pt. Sonety kaszubskie, w chtërnym nalaz艂o sã 13 wiérzt贸w napis贸nëch pò pòlskù ë 21 pò kaszëbskù. (2. wëdôwk dofùlow贸ny nalaz艂ima wiérztama; 1986).
B. wesp贸艂robi艂 z cz膮dnikama Zabory, Chëcz, Zrzesz Kaszëbskô ë Kaszëbë, dze bé艂 za gazétnika ë pùblicystã, a té偶 prezentowô艂 swòje dokôzë ë wëniczi jãzëkòwëch badérowani贸w. Napisô艂 pò pòlskù dramë: Krwi膮 kap艂a艅sk膮 (1928), Szturm na Chojnice (1930), Tobie Ojczyzno (1931), a pò kaszëbskù w 50. latach régã szô艂obù艂k贸w: Pòkòrnô R贸偶a (niepùbl.), Kòwôl Czarownik (niepùbl.), Pòlnô mësz (razã z R贸偶膮 Bronk, ps. Piochòwô Lëlëjô, niepùbl.). Do 1936 r. pisô艂 pò pòlskù, p贸zni le pò kaszëbskù.
Napisô艂 té偶 kòle 30 m艂odzëznowëch piesni贸w (w dzélu pò pòlskù ë pò kaszëbskù) s艂ôwi膮cëch Kaszëbsk膮, do jaczich s贸m miô艂 napis贸né mùzykã.
Ù偶iwô艂 pseudonim贸w: Vanoga ë I. Mu偶a. |
Ziemia / Zemia 
Top 
